Đến nay đã có không ít nghiên cứu từ nhiều góc độ về quan hệ dân tộc ở nước tạ, song vẫn thiếu những công trình về quan hệ dân tộc với phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh - quốc phòng tại các vùng biên giới Việt Nam. Trên cơ sở nguồn tư liệu thực địa khảo sát năm 2020 và 2023 tại 3 xã/thị trấn biên giới thuộc tỉnh Quảng Ninh, Cao Bằng và Lào Cai (cụ thể xem trong bài viết của Bùi Thị Bích Lan trong số tạp chí này) cũng như tham khảo các nguồn tài liệu khác, bài viết tập trung làm rõ một số vấn đề về quan hệ dân tộc với phát triển vùng biên giới Việt Nam - Trung Quốc hiện nay. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các mối quan hệ dân tộc nơi đây đang là yếu tố quan trọng góp phần phát triển sản xuất, mở rộng diện tích các cây trồng và vật nuôi thương phẩm, ngành nghề phi nông nghiệp, quản lý xã hội, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa tộc người với phát triển văn hóa quốc gia... Tuy vậy quan hệ dân tộc trong vùng vẫn phụ thuộc nhiều vào các chính sách phát triển, nhất là chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước đối với các vấn đề về phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm và thu nhập: quản lý thoa ban, nâng cao dân trí, chăm sóc sức khỏe, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa tộc người và phát triển văn hóa quốc gia.