Phù Nam là vương quốc cổ, có vai trò quan trọng trong tiến trình lịch sử, văn hóa Việt Nam và Đông Nam Á. Trong quá trình phát triển, vương quốc này từng có nhiều mối quan hệ với các quốc gia châu Á về kinh tế, xã hội và văn hóa. Kinh tế thương mại đã đóng vai trò chủ đạo, tạo đà cho Phù Nam trở thành một cường quốc kinh tế và một thể chế biển điển hình của Đông Nam Á. Dựa trên kết quả nghiên cứu của các học giả trong nước, quốc tế, đặc biệt là những phát hiện khảo cổ học trong những năm gần đây tại Nền Chùa (Kiên Giang) và Ba Thê - Thoại Sơn (An Giang), từ cách tiếp cận chuyên ngành kết hợp với liên ngành, bài viết tập trung phân tích cơ sở, quả trình phát triển, đặc trưng của mối quan hệ thương mại giữa Phù Nam và Ấn Độ, tập trung vào trường hợp của hai cảng thị tiêu biểu là Óc Eo và Arikamedu, vai trò của hai thương cảng trong sản xuất, trao đổi nguyên liệu, sản phẩm, kỹ thuật và văn hóa. Từ đó, bài viết đưa ra một số kiến giải về vai trò, hoạt động thương mại của Phù Nam và một số thương cảng Đông Nam Á thời cổ đại.