Nghiên cứu này tìm hiểu mối liên hệ giữa di cư lao động xuyên biên giới và vai trò giỏi của phụ nữ Hà Nhì ở xã Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Kết quả nghiên cứu cho thấy lao động di cư xuyên biên giới đã làm thay đổi khá lớn vai trò giới và vị thế của người phụ nữ Hà Nhì trong gia đình. Thứ nhất, di cư lao động của phụ nữ đã làm thay đổi sự phân công công việc trong gia đình. Thứ hai, với những đóng góp quan trọng về kinh tế cho gia đình và những kiến thức, hiểu biết về xã hội rộng mở hơn, vai trò ra quyết định của phụ nữ và vị thế của họ trong gia đình cũng được nâng lên. Thứ ba, quan hệ tình cảm của các cặp vợ chồng có người di cư gặp nhiều trở ngại và thách thức kể cả trong lúc di cư và khi trở về. Di cư lao động cũng là một trong những tác nhân làm tăng tỷ lệ hôn nhân xuyên biên giới trong cộng đồng tộc người này. Nhìn chung, di cư lao động xuyên biên giới của phụ nữ mang lại những tác động tích cực và tiêu cực cho các gia đình kể cả trong và sau quá trình di cư, chính vì thế cần có các chính sách về bình đẳng giới hỗ trợ cho phụ nữ di cư và gia đình họ.