Thế kỷ XVI ở Việt Nam là một thế kỷ đầy biến động với những xung đột chính trị tranh giành quyền lực của các tập đoàn thống trị Mạc, Trịnh, Lê. Điều này cũng kéo theo hàng loạt các hệ lụy về kinh tế, đời sống đạo đức xã hội đương thời. Nằm trong bối cảnh khủng hoảng chung đó của dân tộc, các trí thức Nho học của giai đoạn này với tính đặc thù là những con người được học hành, đào tạo bài bản, cảm nhận được rõ ràng sự đổi thay của thời thế và số phận của bản thân. Thời đại đòi hỏi họ phải có những thay đổi về nhân sinh quan để tồn tại và để tìm ý nghĩa sống trước hết cho chính bản thân mình. Bởi vậy, vấn đề nhân sinh của người Việt giai đoạn thế kỷ XVI là một trong những vấn đề được các nhà tư tưởng thời kỳ này quan tâm hàng đầu. Trong bài viết này, chúng tôi khảo cứu vấn đề nhân sinh trong quan niệm của một số trí thức Nho học tiêu biểu của Việt Nam thế kỷ XVI, như Nguyễn Bỉnh Khiêm, Phùng Khắc Khoan và Nguyễn Dữ với nội dung: (1) Quan niệm về bản thể con người và bản tính con người