Vùng biên giới Việt Nam - Trung Quốc (Việt - Trung) hiện nay tồn tại đồng thời ba mối quan hệ kinh tế chủ yếu: quan hệ trong nội tộc người, giữa các tộc người và xuyên biên giới. Trong đó, quan hệ kinh tế nội tộc người còn ít được nghiên cứu. Trong mỗi quan hệ kinh tế nội tộc người, bên cạnh những hoạt động tương trợ, đã xuất hiện những yếu tố mới cả tác động đến đời sống kinh tế - xã hội và tình hình an ninh trật tự vùng biên. Dựa trên kết quả nghiên cứu thực địa tại ba địa bàn biên giới đối với các tộc người Tày, Nùng, Hmông, Dao, Kinh ở xã Hoành Mô, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh (8/2022), thị trấn Tà Lùng, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng (10/2022), xã Bản Lầu, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai (3/2023) và một số tư liệu điền dã của tác giả trong thời gian 2019-2021 tại các địa bàn khác, bài viết phân tích mối quan hệ nội tộc người ở các khía cạnh chính: Nông nghiệp, thương mại và làm thuê, để nhận diện những đặc điểm của mối quan hệ kinh tế nội tộc người ở vùng biên giới Việt - Trung hiện nay.